• 2010
  • FMS vekur athygli á dómi Evrópudómstólsins frá 19. nóvember 2009, í
    sameinuðum málum C-402/07 og C-432/07, þar sem dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu
    að túlka beri reglugerð nr. 261/2004 með þeim hætti að farþegar sem verða fyrir seinkun á
    flugi sínu sbr. 6 gr. reglugerðarinnar, eigi að fá sömu meðferð og farþegar flugs sem er aflýst
    sbr. 5. gr. Þetta þýðir að allir farþegar sem verða fyrir þriggja tíma seinkun á flugi sínu eða
    meira, sem gerir það að verkum að þeir koma á ákvörðunarstað þremur tímum síðar eða
    meira en upprunalega áætlun flugrekendans kvað á um, geta átt rétt á bótum skv. 7. gr.,
    nema flugrekandi geti sýnt fram á að töfin hafi verið vegna óviðráðanlegra aðstæðna sbr. 3.
    mgr. 5 gr. Einnig komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að ekki væri hægt að fella tæknileg
    vandamál, sem leiða til seinkunar eða aflýsingar flugs, undir óviðráðanlegar aðstæður skv. 3.
    mgr. 5. gr. reglugerðarinnar, nema vandamálin verði vegna atvika sem samkvæmt eðli sínu
    koma ekki upp í eðlilegri framkvæmd á rekstri viðkomandi flugrekanda og þau séu
    óviðráðanleg.

  • Flugmálastjórn Íslands (FMS) vekur athygli á þeim breytingum á
    réttindum neytenda og heimildum FMS í neytendamálum sem áttu sér stað með lögum nr.
    87/2010 um breytingu á lögum um loftferðir, nr. 60/1998, með síðari breytingum, sem tóku
    gildi þann 1. júlí sl. Gerð verður grein fyrir þessum breytingum hér á eftir.
    Í 11. gr. laga nr. 87/2010 er kveðið á um viðbót við 106. gr. loftferðalaga sem er svohljóðandi:
    Flytjendum sem fljúga til eða frá landinu eða innan Íslands er skylt að greiða bætur til
    farþega eða eigenda farangurs eða farms eftir atvikum, enda hafi tjón orðið vegna tafa á
    flutningi.
    Flytjendum er ekki skylt að greiða bætur til farþega sem orðið hefur fyrir töfum ef
    farþegi ferðast endurgjaldslaust eða á afsláttarverði sem ekki stendur almenningi til boða.
    Ráðherra er heimilt að kveða nánar á um bætur vegna tafa, svo sem fyrirkomulag
    bótagreiðslna, ferðatilhögun, upphæð bóta og aðrar úrbætur til handa farþegum eða
    eigendum farangurs eða farms, og eftirlitsheimildir Flugmálastjórnar, svo sem með
    upplýsingaöflun, vettvangsskoðun, heimildum til að stöðva brot og krefjast þess að látið sé af
    brotum, með reglugerð. Þá er heimilt að setja í reglugerð ákvæði um heimild
    Flugmálastjórnar til að afhenda stjórnvöldum annarra ríkja á Evrópska efnahagssvæðinu
    nauðsynlegar upplýsingar og gögn er aflað hefur verið á grundvelli þessarar greinar.
    Í 12. gr. laga nr. 87/2010 er kveðið á um viðbót við 125. gr., sem verður 4. mgr. 125. gr., sem
    er svohljóðandi:
    Flugrekandi, flytjandi, ferðaskrifstofa eða umboðsmaður framangreindra aðila skal
    tryggja að heildarverð fyrir ferð eða flutning skuli ávallt fela í sér opinber gjöld og skatta. Í
    söluferlinu skal heildarverð ávallt vera sýnilegt kaupanda og skulu opinber gjöld og skattar
    birt sérgreind frá öðrum gjöldum, kostnaði og þóknun rekstraraðilans. Valkvæður
    viðbótarkostnaður skal ávallt vera sýnilegur við upphaf söluferlisins.
    Óheimilt er að mismuna viðskiptavinum við upplýsingagjöf eða aðgengi að farmiðum
    og farmiðaverði á grundvelli þjóðernis, búsetu eða staðsetningar söluaðila.
    Ráðherra er heimilt að kveða nánar á um upplýsingagjöf vegna kostnaðar farmiða
    eða flutnings í reglugerð.
    Í 14. gr. laga nr. 87/2010 er kveðið á um nýja grein, 126. gr. c, sem kemur á eftir 126. gr. b. í
    loftferðalögum, og er svohljóðandi:
    Telji neytendur flugþjónustu eða aðrir sem hagsmuna hafa að gæta að flugrekandi,
    flytjandi, ferðaskrifstofa eða umboðsmaður framangreindra aðila hafi brotið gegn skyldum
    sínum samkvæmt lögum þessum eða reglugerðum settum á grundvelli þeirra getur
    hlutaðeigandi beint kvörtun til Flugmálastjórnar Íslands um að hún láti málið til sín taka.
    Berist Flugmálastjórn slík kvörtun skal hún m.a. leita álits viðkomandi
    þjónustuveitanda á kvörtuninni, ganga úr skugga um að þær upplýsingar sem þar eru veittar
    eigi við rök að styðjast og jafnframt freista þess að jafna ágreining aðila á skjótan og
    markvissan hátt.
    Náist ekki samkomulag skv. 2. mgr. skal úr ágreiningi skorið með ákvörðun
    Flugmálastjórnar. Ákvörðun stofnunarinnar sætir kæru til ráðherra samkvæmt almennum
    reglum stjórnsýslulaga. Flugmálastjórn er heimilt að framfylgja ákvörðunum samkvæmt
    þessari grein í samræmi við 136. gr.
    Gerist flugrekandi, flytjandi, ferðaskrifstofa eða umboðsmaður framangreindra aðila
    sekur um ítrekuð brot gagnvart neytendum er Flugmálastjórn heimilt, auk þeirra úrræða sem
    um ræðir í 136. gr., að svipta viðkomandi aðila starfsleyfi í samræmi við ákvæði laga
    þessara.
    Flugmálastjórn er heimilt að birta ákvarðanir sínar á grundvelli þessa ákvæðis með
    opinberum hætti og nafngreina þá flugþjónustuaðila sem hlut eiga að máli.
    Framangreind breyting heimilar Flugmálastjórn að taka ákvarðanir í ágreiningsmálum milli
    neytenda og flugþjónustuveitenda, þar á meðal ágreiningsmálum á grundvelli reglugerðar nr.
    574/2005 sem innleiðir reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins nr. 261/2004 um sameiginlegar
    reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem neitað eru um far og þegar flugi er
    aflýst eða mikil seinkun verður, og framfylgja þeim með þeim úrræðum sem kveðið er á um
    loftferðalögum.
  • Hver eru réttindi flugfarþega sem er strandaglópur vegna verkfalls?
    Það sem farþeginn lendir í er annaðhvort  aflýsingu  eða seinkun flugs vegna verkfalls en um það er fjallað í greinum 5 og 6. í EB rg. 261/2004, þessar greinar vísa svo í greinar 8 og 9  sem fjalla um rétt til endurgreiðslu og breytingu á flugleið og rétt á þjónustu.   Í þessu tilfelli er það rétturinn á þjónustu skv. 9. gr. sem skiptir mestu en sá réttur er:
    1. Þegar vísað er til þessarar greinar skal farþegum boðið eftirfarandi endurgjaldslaust:
    a) máltíðir og hressing í samræmi við lengd tafarinnar,
    b) hótelgisting,
    — ef farþegi neyðist til að bíða eina eða fleiri nætur eftir fari,
    eða
    — ef farþegi neyðist til að bíða lengur en hann gerði ráð fyrir,
    c) flutning á milli flugvallar og gistiaðstöðu (hótel eða annað).
    2. Þar að auki skal farþegum boðið að hringja tvö símtöl eða senda skilaboð um fjarrita eða bréfsíma eða með tölvupósti þeim að kostnaðarlausu.
    3. Við beitingu þessarar greinar skal flugrekandinn huga sérstaklega að þörfum hreyfihamlaðra og fylgdarmanna þeirra og einnig að þörfum fylgdarlausra barna.

  • 2009
  • Í tilefni þess að fimm á eru liðin frá því að reglugerð ESB um réttindi flugfarþega nr. 261/2004, sem var innleidd í íslenskt regluverk með rg. 574/2005, þá hefur teymi ESB um réttindi flugfarþega ákveðið að leita eftir áliti og hjálp almennings um það hvernig til hefur tekist og hjálpa til með frekari þróun á réttindum flugfarþega.  Reglugerðin tekur á réttindum þegar farþegum er neitað um far, flugi seinkar eða því er aflýst.  Einnig er tekið á réttindum fatlaðra flugfarþega til þjónustu í ESB rg. 1107/2006, sem innleidd var með rg. 475/2008 í íslenskt regluverk, og skyldum flugrekenda þegar farangur flugfarþega týnist, skemmist eða tefst.   Kröfur vegna farangurs er að finna í Montreal samningnum svokallaða frá 1999 sem innleiddur var í ESB reglur með rg. 889/2002 og innleiddur í íslenskt regluverk með lögum nr. 88/2004 um breytingu á lögum um loftferðir, nr.  60/1998 með síðari breytingum.
  • Þeir sem hafa áhuga á að taka þátt í þessari könnun geta farið inn á heimasíðu farþegamála hjá ESB,  smella hér, en þar er hægt að taka þátt í könnuninni.
  • Skýrsla sem unnin var af evrópskum vinnuhópi undir forystu umboðsmanns neytenda í Noregi um skatta og aðrar greiðslur sem flugfélög leggja ofan á fargjöldin hefur verið birt.
  • Sjá skýrsluna í heild sinni á ensku
  • Sjá umfjöllun íslensku Neytendasamtakanna um skýrsluna